مدل‌سازی سوئیچینگ مارکوف برای تعداد موارد ابتلا به کووید-۱۹ و ویژگی‌های بالینی و اپیدمیولوژیک مرتبط با آن در استان کرمانشاه غرب ایران

زمینه و اهداف: اقدامات مؤثر برای مقابله با ویروس کرونای جدید (کووید-۱۹) باید مبتنی بر درک دقیق الگوی اپیدمیولوژیک و ارزیابی گسترش آن در جامعه باشد. در چنین شرایطی، درک صحیح و استفاده مناسب از روش‌های آماری و اپیدمیولوژیک برای سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیرندگان بیش از هر زمان دیگری حیاتی است. در این مطالعه، از مدل «سوئیچینگ مارکوف» (Markov Switching) دو حالته برای توصیف تغییرات زمانی در تعداد موارد روزانه تأییدشده کووید-۱۹، شناسایی رژیم‌های «طغیان» (outbreak) و «عدم طغیان» و بررسی ویژگی‌های بالینی و اپیدمیولوژیکِ تجمعیِ مرتبط با تعداد موارد روزانه در این رژیم‌ها استفاده شد.
روش‌ها: این مطالعه سری زمانی شامل افرادی بود که از ۳۱ ژانویه ۲۰۲۰ تا ۵ ژانویه ۲۰۲۱ با علائم مرتبط با کووید-۱۹ به بیمارستان‌های استان کرمانشاه مراجعه کرده بودند. داده‌ها از سامانه MCMC که وابسته به خدمات اورژانس وزارت بهداشت است، استخراج شدند. از مدل سوئیچینگ مارکوف دو حالته برای مدل‌سازی تعداد موارد روزانه کووید-۱۹ و بررسی ارتباط زمانی آن‌ها با ویژگی‌های بالینی و اپیدمیولوژیک تجمعی روزانه استفاده گردید.
یافته‌ها: در مجموع ۹۲۵۵ مورد تأییدشده کووید-۱۹ ثبت شد که شامل ۴۹۱۲ مرد و ۴۳۴۳ زن بود. میانگین سنی ۵۴/۶۵ سال (میانه: ۵۵/۲۷ سال) بود. در میان بیماران، ۱۴/۶ درصد دارای فشار خون بالا، ۸/۸ درصد مبتلا به دیابت و ۸ درصد دارای بیماری‌های قلبی-عروقی بودند. در رژیم طغیان (حالت ۲)، نسبت روزانه موارد تأییدشده مبتلا به آسم با تعداد موارد روزانه ارتباط مثبت داشت، در حالی که اختلالات عصبی مزمن (حالت ۲) و بیماری مزمن کبدی (حالت ۱) ارتباط منفی نشان دادند. در رژیم عدم طغیان (حالت ۱)، سابقه تماس با بیمار مبتلا به ویروس کرونا با تعداد موارد روزانه ارتباط مثبت داشت.
نتیجه‌گیری: رویکرد سوئیچینگ مارکوف چارچوبی مکمل برای توصیف تغییرات زمانی در تعداد موارد کووید-۱۹ و شناسایی رژیم‌های طغیان و عدم طغیان فراهم می‌کند. انجام مطالعات بیشتر برای ارزیابی کاربردپذیری این روش در نظام مراقبت بیماری‌های عفونی ضروری است.